Số 47Thời gian3 phútlượt xem 76
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Vì sao buổi sáng cuối tuần lại trôi qua nhanh đến vậy?
Chỉ ngủ nướng rồi uống một tách cà phê mà đã đến trưa rồi. Hai tiếng ấy đã đi đâu mất nhỉ?
Cảm giác buổi sáng cuối tuần trôi qua trong chớp mắt không phải vì đồng hồ chạy nhanh hơn đâu. Khi nhìn lại khoảng thời gian đã qua, chúng ta ước lượng độ dài bằng số cảnh còn đọng trong trí nhớ hơn là bằng đồng hồ. Một buổi sáng thong thả như mọi khi có ít cảnh để nhớ, nên cả hai tiếng cũng gói lại như một cảnh duy nhất.
Khi nhìn lại, chúng ta đếm những cảnh còn nhớ
Có hai cách cảm nhận độ dài của thời gian. Một là đo thời gian đang trôi, hai là nhìn lại và ước lượng khoảng thời gian đã qua. Khi nhìn lại, những việc còn nhớ và số lần khung cảnh thay đổi trở thành căn cứ. Năm 1969, nhà tâm lý học Ornstein đã công bố một thí nghiệm cho thấy dù có cùng độ dài, khoảng thời gian chứa nhiều thông tin hơn vẫn được nhớ là dài hơn.
Buổi sáng ngày thường được chia thành từng ô: thức dậy, vệ sinh cá nhân, ăn sáng, ra khỏi nhà, nên để lại nhiều mảnh ký ức. Cuối tuần, những ô ấy biến mất, và quãng thời gian lúc nằm lúc ngồi liền lại thành một khối.
Không nhìn đồng hồ thì thời gian trôi nhanh
Vào ngày thường, khi có báo thức và những cuộc hẹn, chúng ta thường xuyên xem mấy giờ rồi. Càng chú ý đến bản thân thời gian, chúng ta càng cảm thấy thời gian đang trôi chậm. Đó cũng là lý do nồi nước cứ như mãi chẳng sôi khi ta chăm chăm nhìn nó.
Vào buổi sáng cuối tuần, chúng ta hầu như không nhìn đồng hồ. Vì thế, thời gian trôi nhanh ngay khi đang trải qua, và khi nhìn lại cũng đọng lại ngắn ngủi vì có ít cảnh để nhớ. Có thể nói hai điều này cùng chồng lên nhau.
Càng quen thuộc, thời gian càng được gói lại ngắn hơn
Các nhà nghiên cứu Israel đã đưa ra kết quả cho thấy khoảng thời gian dành cho những việc vẫn làm thường ngày sẽ có vẻ ngắn hơn khi nhìn lại. Buổi sáng cuối tuần thoải mái và quen thuộc chính là khoảng thời gian như vậy.
Người ta thường nói “vui thì thời gian trôi nhanh”, nhưng độ dài trong ký ức lại hơi khác. Ngày đầu tiên của chuyến du lịch, khi bạn dạo quanh một thành phố xa lạ, có thể trôi qua trong nháy mắt lúc đang trải qua, nhưng khi nhìn lại lại đọng thành một ngày dài và đầy ắp. Việc thời gian đọng lại có ngắn hay không liên quan đến số cảnh mới nhiều hơn là mức độ vui vẻ.
Chỉ cần một ô nhỏ
Nếu muốn buổi sáng đọng lại dài hơn, bạn chỉ cần một ô nhỏ thay vì một kế hoạch lớn lao. Chẳng hạn, đi mua bánh mì bằng một con đường khác mọi khi, bật một bản nhạc lần đầu nghe bên cửa sổ, hoặc thử chuyển chỗ một chậu cây. Khi có cảnh mới, một ranh giới được vạch ra trong ký ức, để cả buổi sáng không biến mất thành một khối.
Thong thả cũng là một cách nghỉ ngơi tốt. Cảm thấy ngắn không có nghĩa là bạn đã mất phần buổi sáng ấy.
Bài đọc liên quan
Buổi sáng cuối tuần có vẻ ngắn vì có ít cảnh đọng lại trong trí nhớ, chứ không phải vì đồng hồ.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Ornstein 1969 · Avni-Babad·Ritov 2003 · Block·Zakay 1997. Bài viết tham khảo các nghiên cứu cho thấy độ dài của khoảng thời gian đã qua được ước lượng là dài hơn khi ký ức chứa nhiều thông tin và nhiều thay đổi khung cảnh hơn (Ornstein 1969, phân tích tổng hợp của Block·Zakay 1997), cùng nghiên cứu cho thấy thời gian dành cho những việc lặp đi lặp lại có vẻ ngắn hơn khi nhìn lại (Avni-Babad·Ritov 2003, J. Exp. Psychol. General).
Câu đố nhanh