Vì sao đĩa dính dầu mỡ không thể rửa sạch chỉ bằng nước?

Khi chỉ xả nước lên chiếc đĩa dính dầu mỡ, bạn sẽ thấy nước lăn trên đĩa như những viên bi. Dầu mỡ không tan trong nước, mà nước cũng không thể đi vào trong dầu mỡ. Vì vậy, viền mỡ vàng ở mép đĩa vẫn còn nguyên.

Dùng nước nóng sẽ giúp mỡ đã đông chảy ra và loãng hơn, nên tình hình có khá hơn một chút. Nhưng nước không hòa tan và loại bỏ dầu mỡ. Phần mỡ đã mềm ra sẽ bám trở lại vào chiếc bát đĩa tiếp theo khi nguội đi. Chỉ riêng nước thì không có bàn tay nào để giữ lấy dầu mỡ và mang chúng đi.

Dầu ăn ở dạng lỏng ngay cả ở nhiệt độ phòng, nhưng mỡ lợn nóng chảy ở khoảng nhiệt độ cơ thể, còn mỡ bò nóng chảy ở nhiệt độ cao hơn. Vì vậy, khi gặp nước lạnh, mỡ trong chảo vừa nướng thịt sẽ đông lại thành màu trắng, và phải dùng nước ấm thì mỡ mới dễ tan chảy.

Ngược lại, những vết bẩn giàu protein như trứng hay sữa lại dễ đông cứng khi gặp nước nóng. Với bát đĩa như vậy, tốt hơn là ngâm nước lạnh trước rồi mới rửa.

Phân tử nước rửa chén có một đầu ưa nước, còn đầu kia dễ bám vào dầu mỡ. Khi bạn chà rửa, dầu mỡ bị chia thành những hạt nhỏ, phần đuôi ưa dầu cắm vào bên trong, còn phần đầu ưa nước bao quanh bên ngoài. Những hạt được bao bọc như vậy gọi là mixen. Vì lớp ngoài ưa nước nên dòng nước có thể cuốn dầu mỡ trôi đi.

Cho rằng càng nhiều bọt thì càng rửa sạch là một hiểu lầm phổ biến. Bọt chỉ là dấu hiệu cho thấy vẫn còn nước rửa chén; việc bao lấy dầu mỡ do các phân tử nước rửa chén trong nước đảm nhiệm, chứ không phải bọt. Bạn cũng không cần bóp ra quá nhiều nước rửa chén.

Với chảo hay đĩa có nhiều dầu mỡ, nếu dùng khăn giấy nhà bếp lau sơ một lượt trước, bạn sẽ cần ít nước rửa chén và nước hơn hẳn. Dầu mỡ đổ xuống cống sẽ nguội đi rồi đông lại trong đường ống, kết với cặn bẩn và gây tắc ống.

Sau đó, dùng miếng cọ rửa cùng nước ấm vừa và nước rửa chén chà một vòng là lớp màng dầu mỡ sẽ bị phá vỡ. Khi tráng, nếu nước đọng thành giọt như những viên bi thì vẫn còn dầu mỡ. Nếu nước trải đều thành lớp mỏng và chảy đi thì đĩa đã sạch.