Chuyển đến nội dung

Số 14Tâm lý3 phútlượt xem 102

Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ

Vừa bước vào phòng đã quên mình đến để làm gì

Có những lúc vừa bước qua ngưỡng cửa bếp, bạn đã quên sạch việc mình định làm

Trước ngưỡng cửa bước vào phòng, một chiếc bàn hiện ra phía bên kia cánh cửa phòng đang mở hé một nửa

Vừa bước qua ngưỡng cửa, đầu óc bạn bỗng trống rỗng, chẳng nhớ mình vào bếp để lấy gì. Không phải trí nhớ đã kém đi, mà khi bạn đổi phòng, khung cảnh trong đầu cũng chuyển sang cảnh mới, còn việc định làm thì ở lại cảnh trước. Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là hiệu ứng cửa ra vào.

Việc định làm gắn với căn phòng

Việc bạn định làm thường gắn với căn phòng ấy. Khi ngồi trên ghế sofa và nghĩ 「Mình phải đi lấy nước thôi」, ý nghĩ đó được gắn thành một cụm với chiếc ghế sofa, màn hình đang bật và cảm giác khát nước.

Khi bước vào bếp, bạn tiếp nhận những thông tin mới như bát đĩa, tiếng tủ lạnh và mùi trong bếp. Đầu óc bận nhận biết căn phòng mới, còn ý nghĩ vừa được gắn thành một cụm kia bị đẩy sang một bên. Vì thế, bạn khựng lại trước cửa. Việc vừa đi vừa xem điện thoại khiến bạn dễ quên hơn cũng diễn ra theo cách tương tự. Càng có nhiều thông tin mới đi vào, việc định làm trước đó càng bị đẩy ra xa.

Ngưỡng cửa làm chuyển cảnh

Cửa là nơi khung cảnh thay đổi. Giống như một bộ phim chuyển cảnh, khi cơ thể bước vào phòng khác, đầu óc sẽ sắp xếp rồi cất cảnh trước đi. Trong thí nghiệm của Đại học Notre Dame ở Mỹ, dù đi cùng một quãng đường, những người đi qua cửa vẫn hay nhầm lẫn về món đồ mình vừa di chuyển hơn. Kết quả tương tự xuất hiện cả khi họ đi qua các căn phòng trên màn hình lẫn khi di chuyển giữa những căn phòng thật.

Tuy nhiên, cửa không xóa ký ức. Trong các thí nghiệm sau đó, hiệu ứng này không phải lúc nào cũng xuất hiện và thể hiện rõ hơn khi trong đầu có nhiều ý nghĩ khác. Đó cũng là lý do bạn đặc biệt hay quên khi bận rộn hoặc đang nghĩ chuyện khác.

Trở lại phòng trước, ý nghĩ cũng quay về

Khi quay lại căn phòng ban đầu, bạn thường nhớ ra điều mình định làm. Tư thế ngồi trên ghế sofa và màn hình bạn đang xem mang những manh mối trở lại. Điều này cũng phù hợp với kết quả thí nghiệm cho thấy ký ức dễ được gợi lại hơn ở nơi ý nghĩ ban đầu xuất hiện. Nếu ngại quay lại, chỉ cần đứng tại chỗ và hình dung dáng vẻ mình lúc vừa ngồi ở đó cũng có ích.

Cách phòng tránh từ trước cũng đơn giản. Bạn sẽ ít quên hơn nếu nói thành lời việc định làm một lần, hoặc vừa đi vừa nhẩm một từ ngắn như 「thìa đũa」. Cầm theo một đồ vật có liên quan đến việc định làm, chẳng hạn chiếc cốc rỗng, cũng là một manh mối hữu ích. Bạn không cần tự trách mình vì đã quên. Căn phòng đã thay đổi, còn việc định làm vẫn ở lại căn phòng trước đó.

Việc bị quên vẫn ở lại căn phòng trước đó. Chính ngưỡng cửa đã làm chuyển cảnh.

Ghi chú và tài liệu tham khảo · Nghiên cứu về hiệu ứng cửa ra vào (Radvansky và cộng sự). Năm 2011, nhóm nghiên cứu của Radvansky tại Đại học Notre Dame đã báo cáo hiện tượng ký ức trở nên mờ nhạt sau khi đi qua cửa. Trong thí nghiệm tái lập năm 2021, hiệu ứng chỉ thể hiện rõ khi đầu óc bận rộn, nên mức độ của hiệu ứng vẫn còn gây tranh luận.

Tiêu chuẩn biên soạnBáo lỗi

Câu đố nhanh

Lý do nào gần nhất với nguyên nhân khiến bạn quên việc định làm khi sang phòng khác?

Chỉ được lưu trong trình duyệt này.

Cùng chủ đề · Tâm lý

  1. 11.04Tâm lýBày 24 loại mứt, mứt lại bán kém hơnlượt xem 57 · 3 phút
  2. 11.02Tâm lýVì sao ký ức trước ba tuổi hầu như không còn lại?lượt xem 67 · 4 phút
  3. 11.01Tâm lýVì sao hai lỗ ổ cắm điện trông giống một khuôn mặtlượt xem 71 · 4 phút