Vì sao các tháng trên lịch lại dài ngắn khác nhau?

Tương truyền, lịch cổ của La Mã bắt đầu một năm từ tháng 3. Tên September chỉ tháng 9 vốn có nghĩa là “tháng thứ bảy” cũng là một dấu vết của điều đó.

Về sau, tháng 1 và tháng 2 được thêm vào, thành mười hai tháng. Người La Mã xem số chẵn là điềm gở nên quy định phần lớn các tháng có 29 hoặc 31 ngày, nhưng để tổng số ngày khớp với nhau thì buộc phải có một tháng mang số ngày chẵn. Tháng đảm nhận phần đó là tháng 2, thời điểm diễn ra các nghi lễ thanh tẩy, nên tháng này có 28 ngày.

Trong bộ lịch này, 1 năm có 355 ngày nên lịch cứ lệch dần so với các mùa. Vào năm 46 trước Công nguyên, Caesar kéo dài 1 năm thành 365 ngày, đồng thời thêm một hoặc hai ngày vào những tháng vốn có 29 ngày. Vì vậy, các tháng 1, 8 và 12 có 31 ngày; các tháng 4, 6, 9 và 11 có 30 ngày, còn riêng tháng 2 không được điều chỉnh nên vẫn có 28 ngày.

Ngày nhuận được thêm vào mỗi 4 năm cũng được đặt vào tháng 2. Đó là vì ở La Mã, khi cần chèn thêm những ngày còn thiếu, người ta vốn dùng tháng 2.

Có một câu chuyện được lưu truyền rộng rãi rằng tháng 8 có 31 ngày là vì hoàng đế Augustus không thích tháng mang tên mình ngắn hơn tháng 7, nên đã lấy một ngày từ tháng 2 sang. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng đây là lời giải thích do học giả Sacrobosco ở thế kỷ 13 nghĩ ra.

Tháng 8 vốn đã có 31 ngày từ thời Caesar, trước khi được đổi tên. Sử liệu cũng ghi rằng Augustus đặt tên mình cho tháng này vì đó là tháng ông giành được những chiến thắng lớn, chứ không phải vì độ dài của tháng.

Nếu không nhớ rõ tháng nào có 31 ngày, bạn hãy nắm tay lại rồi lần lượt chỉ vào các khớp xương nhô lên trên mu bàn tay và những chỗ lõm giữa chúng, bắt đầu từ tháng 1. Tháng rơi vào khớp nhô lên có 31 ngày, tháng rơi vào chỗ lõm có 30 ngày, riêng tháng 2 là ngoại lệ. Khi đếm đến tháng 7 ở khớp cuối cùng, hãy quay lại khớp đầu tiên cho tháng 8, như vậy tháng 7 và tháng 8 liền nhau đều có 31 ngày.

Khi dùng vé tháng hoặc gói đăng ký, ngày hết hạn cũng có thể khác nhau tùy đó là loại có thời hạn 30 ngày hay “một tháng”.