Bàn chân tê rần sau khi ngồi xếp bằng, điều gì đã bị tắc?

Ở những nơi lớp thịt mỏng như phía sau đầu gối hay mặt ngoài cổ chân, dây thần kinh chạy gần da. Khi bị trọng lượng cơ thể đè lên lâu, cả dây thần kinh lẫn những mạch máu nhỏ cung cấp máu cho nó đều bị ép, khiến tín hiệu truyền cảm giác từ bàn chân lên não lúc có lúc không. Vì thế, ban đầu bàn chân mất cảm giác, cứ như không phải của mình.

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) giải thích rằng máu đến dây thần kinh bị chặn, còn blog sức khỏe của Trường Y Harvard giải thích rằng dây thần kinh bị đè ép. Đó là hai cách nhìn về cùng một hiện tượng, và máu trong cả chân không hề ngừng chảy.

Khi hết bị đè ép, máu lưu thông trở lại, và dây thần kinh vốn đang im ắng đồng loạt phát ra hàng loạt tín hiệu. Não tiếp nhận những tín hiệu này thành cảm giác châm chích hoặc nhột nhột. Trong tiếng Anh, người ta nói 「bàn chân tôi đã ngủ quên (my foot fell asleep)」, nhưng hóa ra khoảnh khắc khó chịu lại chính là lúc nó thức giấc.

Cảm giác tê rần lan đến tận ngón út khi khuỷu tay va vào một cạnh góc cũng tương tự. Ở vị trí đó, dây thần kinh chạy ngay dưới da, nên chỉ một lần bị ép mạnh cũng khiến tín hiệu lan đi đột ngột.

Nhiều người gọi tình trạng chân tê là 「bị chuột rút」, nhưng theo từ điển, chuột rút là hiện tượng cơ ở một phần cơ thể đột ngột co lại, tạm thời không hoạt động bình thường. Nếu chuột rút khiến bắp chân co cứng và đau, thì tê chân lại thiên về giảm cảm giác và châm chích.

Cũng có lời mách rằng khi chân tê thì hãy bôi nước bọt lên chóp mũi, nhưng không có bằng chứng cho thấy nước bọt giúp dây thần kinh hết bị đè ép nhanh hơn. Chỉ vì việc đó trùng với lúc tình trạng tê tự hết sau vài phút nên ta mới cảm thấy như nó có tác dụng.

Khi ngồi lâu trên sàn, thỉnh thoảng duỗi chân ra phía trước hoặc đổi tư thế sẽ giúp giảm tình trạng cùng một dây thần kinh liên tục bị đè ép.

Nếu chân đã tê, đừng bật dậy ngay mà hãy ngồi tại chỗ, xoay cổ chân và ngọ nguậy các ngón chân, đợi cảm giác trở lại rồi mới đứng lên. Đặt bàn chân đang giảm cảm giác xuống sàn dễ khiến bạn bị trẹo cổ chân. NHS khuyên nên tìm hiểu nguyên nhân nếu tình trạng tê xuất hiện thường xuyên bất kể tư thế hoặc kéo dài.