Tiếng rắc khi bẻ ngón tay có phải phát ra từ xương?

Ở các khớp ngón tay, hai đầu xương được bọc trong một lớp màng giống chiếc túi, bên trong chứa đầy dịch khớp giúp bôi trơn. Khi bạn kéo hoặc bẻ ngửa ngón tay, ban đầu hai đầu xương vẫn áp sát và giữ nguyên vị trí, rồi đến một lúc chúng đột ngột tách ra; áp suất bên trong giảm mạnh khiến khí hòa tan trong chất lỏng thoát ra, tạo thành một khoảng trống.

Năm 2015, nhóm nghiên cứu tại Đại học Alberta ở Canada đã kéo 10 khớp ngón tay của một người đàn ông và ghi hình MRI theo thời gian thực. Ở cả 10 khớp, một khoảng trống tối màu xuất hiện bên trong khớp đúng lúc phát ra tiếng rắc và vẫn còn nguyên sau khi âm thanh đã vang lên.

Vậy âm thanh phát ra khi khoảng trống hình thành hay khi nó xẹp xuống? Năm 1971, các nhà nghiên cứu Anh cho rằng âm thanh phát ra khi bọt khí xẹp xuống, còn nghiên cứu MRI năm 2015 lại nghiêng về thời điểm khoảng trống hình thành. Đến năm 2018, một mô hình toán học cho thấy ngay cả khi bọt khí chỉ xẹp một phần, nó cũng tạo ra âm thanh có độ lớn và cao độ tương tự thực tế, nên cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn.

Một khớp đã phát ra tiếng rắc thường khó phát ra tiếng lần nữa nếu bẻ lại ngay. Trong thí nghiệm năm 1947, phải khoảng 20 phút sau khớp mới phát ra tiếng trở lại.

Nhiều người cũng nói rằng bẻ ngón tay thường xuyên sẽ gây viêm khớp. Một bác sĩ đã ghi lại rằng ông chỉ bẻ các ngón tay trái trong suốt 60 năm, còn tay phải thì để nguyên, nhưng cả hai tay đều không bị viêm khớp. Vì chỉ là trải nghiệm của một người nên bằng chứng này còn yếu, song những khảo sát lớn hơn cũng cho kết quả tương tự.

Một nghiên cứu tại Mỹ năm 2011 khảo sát 215 người từ 50 đến 89 tuổi cho thấy tỷ lệ viêm khớp bàn tay ở người có thói quen bẻ ngón tay và người không có thói quen này lần lượt là 18.1% và 21.5%, không có khác biệt rõ rệt. Kết quả vẫn như vậy khi xét cả số năm lẫn số lần bẻ ngón tay.

Bạn có thể bớt lo về viêm khớp, nhưng không phải cứ có tiếng rắc mới thấy dễ chịu. Nếu chỉ muốn giảm cảm giác căng mỏi, chậm rãi nắm rồi xòe các ngón tay hoặc xoay cổ tay cũng đã đủ.

Điều cần chú ý là cảm giác đau. Nếu bạn thấy đau khi bẻ, khớp ngón tay bị sưng, hoặc tiếng rắc bắt đầu xuất hiện sau một chấn thương, hãy đi khám vì đó có thể không đơn thuần là tiếng bọt khí.