Vì sao kính để trên đầu lại khó tìm đến thế?

Tháo kính thường chỉ là một động tác nhỏ. Vì kính bị mờ hơi nước, vì sống mũi bị đè, hoặc vì muốn cho mắt nghỉ một lát, bạn đẩy kính lên đầu. Ngay lúc đó, tay vẫn biết kính ở đâu. Nhưng khi bạn trò chuyện hay mở túi, việc đẩy kính lên đầu bị đẩy lùi ra sau những việc khác. Trước mắt mờ đi khiến bạn có cảm giác kính không còn ở đó, còn tay thì đã cầm một món đồ khác. Năm 1979, nhà tâm lý học James Reason đã yêu cầu 35 tình nguyện viên ghi nhật ký về những “hành động không diễn ra theo dự định” như thế này trong 2 tuần. Động tác càng quen tay thì càng dễ diễn ra mà không được ý thức theo dõi, nên nhiều khi ngay cả việc mình đã làm cũng không lưu lại trong trí nhớ. Reason xem đây là cái giá của việc các động tác vận hành tự động.

Khi không thấy kính, mắt thường nhìn vào nơi bạn đã để kính lần cuối. Đó là mặt bàn, tay vịn ghế sofa hay kệ ở cửa ra vào. Trên đầu hiếm khi nằm trong danh sách những chỗ cần tìm. Chừng nào chưa đưa tay sờ thử, kính vẫn ở ngoài tầm mắt, và một lúc sau khi đặt kính lên đầu, da cũng quen với sức nặng ấy. Cũng giống như bạn không ý thức suốt cả ngày về cảm giác đồng hồ đeo tay hay quần áo chạm vào da. Thế là có lúc bạn đi một vòng quanh nhà trong khi kính vẫn nằm trên đầu.

Nếu chuyện này xảy ra thường xuyên, bạn cũng có thể lo rằng trí nhớ của mình đã kém đi. Thế nhưng trong một nghiên cứu năm 2007 áp dụng lại phương pháp của Reason, 189 tình nguyện viên khỏe mạnh đã ghi nhận trung bình khoảng 6.4 lần mắc những lỗi như thế này trong một tuần. Có thể nói đây là chuyện thường gặp ở bất kỳ ai. Hiệp hội Alzheimer Hoa Kỳ cũng xem việc thỉnh thoảng để đồ nhầm chỗ rồi lần lại những nơi mình đã đi qua để tìm thấy đồ là một thay đổi thường gặp khi có tuổi. Dấu hiệu cần chú ý là khi bạn để đồ ở những nơi kỳ lạ và ngay cả việc lần lại để tìm đồ cũng trở nên khó khăn.

Trước khi tìm, hãy sờ trên đầu và kiểm tra túi trước, thường là xong ngay. Nếu chuyện này cứ lặp lại ở cùng một chỗ, việc chọn cố định một nơi để đặt kính xuống sẽ giúp bạn đỡ tìm loanh quanh hơn. Dù là góc bàn làm việc hay chiếc đĩa ở cửa ra vào, nếu lần nào tay cũng đặt kính xuống cùng một chỗ thì lần sau bạn cũng sẽ tìm đến đó trước. Khi đẩy kính lên đầu, bạn cũng có thể nói thành tiếng: “Kính, trên đầu”. Một chút chú ý được gắn vào động tác vốn diễn ra tự động sẽ giúp bạn nhớ lại dễ dàng hơn về sau.