Chuyển đến nội dung

Số 13Thiên nhiên3 phútlượt xem 91

Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ

Điều gì xảy ra khi lá mùa thu chuyển vàng

Những gì diễn ra bên trong lá khi hàng cây ven đường chuyển sang sắc vàng

Những chiếc lá vàng và những chiếc lá vẫn còn xanh trên hàng cây ven đường

Dù lá cây ven đường trông có màu vàng, cây cũng không vừa sơn thêm một lớp sơn vàng đâu. Khi sắc xanh mất đi, màu vàng vốn có trong lá từ mùa hè mới lộ ra.

Sắc xanh mất đi trước

Màu xanh của lá là sắc tố được dùng khi lá tạo chất dinh dưỡng nhờ ánh sáng. Khi ngày ngắn lại và đêm trở nên se lạnh, cây không tạo thêm sắc tố xanh ấy nữa. Sắc tố xanh còn lại cũng dần bị phân hủy.

Khi sắc xanh nhạt đi, màu vàng vốn bị che khuất bắt đầu hiện ra. Màu ấy không phải đến mùa thu mới xuất hiện. Nó đã có trong lá từ mùa hè, nhưng vì sắc xanh quá nhiều nên ta không nhìn thấy. Cơ quan Lâm nghiệp Hoa Kỳ cũng giải thích rằng màu vàng và màu cam là kết quả của việc các sắc tố vốn có trong lá từ mùa hè lộ ra.

Màu vàng vốn đã có sẵn

Trong lá vốn có những sắc tố tạo nên sắc vàng và sắc cam. Màu cam của cà rốt cũng thuộc cùng loại sắc tố đó. Bạn không cần biết tên của chúng cũng được.

Vào mùa hè, sắc xanh phủ dày nên che khuất những màu ấy. Đến mùa thu, khi sắc xanh rút đi, màu bên dưới mới hiện ra. Đó không phải màu vừa được sơn thêm. Chỉ là màu từng bị che khuất nay đã nhìn thấy được. Vì vậy, sắc vàng lặp lại tương đối giống nhau qua từng năm, còn sắc đỏ thì thay đổi thất thường hơn tùy theo thời tiết.

Sắc đỏ thì hơi khác

Khác với những chiếc lá mùa thu vàng như lá bạch quả, những chiếc lá chuyển đỏ thường được bổ sung sắc tố mới vào mùa thu. Khi lượng đường được tạo ra ban ngày còn lưu lại trong lá và đêm trở nên se lạnh, sắc tố ấy dễ hình thành.

Nếu những ngày trời quang và những đêm mát mẻ nối tiếp nhau, sắc đỏ thường trở nên rõ hơn. Câu nói “Ánh nắng đốt cháy lá khiến lá đổi màu” là không đúng. Sự đổi màu không phải là vết cháy, mà là quá trình sắc xanh giảm đi, còn các sắc tố khác lộ ra hoặc được tạo thành. Cũng khó khẳng định rằng chỉ cần sương giá đến sớm là lá mùa thu sẽ đẹp.

Cây thu hồi chất dinh dưỡng

Trước khi rụng lá, cây chuyển những chất dinh dưỡng còn dùng được về phía cành. Việc sắc tố xanh bị phân hủy cũng là một phần của quá trình chuẩn bị đó. Khi một lớp màng hình thành ở phía cuống lá, gần như khép kín đường vận chuyển nước và chất dinh dưỡng, chiếc lá đã sẵn sàng rụng xuống.

Vì thế, con đường phủ vàng và dưới chân vang lên tiếng xào xạc. Âm thanh ấy là chặng cuối sau khi lá đổi màu. Lá có màu vàng không phải vì cây đã nhuộm màu mùa thu, mà vì sắc xanh đã được thu lại, để lộ phần còn lại. Cũng không phải lá rụng chạm đất rồi mới có màu.

Màu vàng của lá không phải là màu mới. Khi sắc xanh mất đi, màu vàng vốn có mới hiện ra.

Ghi chú và tài liệu tham khảo · USDA · Cơ quan Lâm nghiệp Hoa Kỳ: Sắc lá mùa thu. Khi ngày ngắn lại, việc tạo sắc tố xanh giảm đi và sắc tố này bị phân hủy. Sắc tố vàng và cam đã có trong lá từ mùa hè, còn sắc tố đỏ thường được tạo thêm vào mùa thu.

Tiêu chuẩn biên soạnBáo lỗi

Câu đố nhanh

Vì sao lá mùa thu trông có màu vàng?

Chỉ được lưu trong trình duyệt này.

Cùng chủ đề · Thiên nhiên

  1. 11.07Thiên nhiênĐom đóm tự phát sáng bằng cách nào?lượt xem 49 · 3 phút
  2. 11.06Thiên nhiênVì sao tiếng kẽo kẹt khi giẫm lên tuyết lại rõ hơn lúc trời lạnh?lượt xem 44 · 3 phút
  3. 11.03Thiên nhiênBăng trong, sao tuyết lại trắng?lượt xem 72 · 3 phút