Nghe giọng mình qua bản ghi âm sao lạ quá

Âm thanh phát ra từ miệng đi qua không khí rồi vào vành tai. Đây được gọi là dẫn truyền qua không khí. Đồng thời, dao động của dây thanh làm rung xương sọ và xương hàm, truyền thẳng đến ốc tai bên trong tai; đường này được gọi là dẫn truyền qua xương.

Năm 1949, nhà nghiên cứu thính giác von Békésy công bố kết quả thí nghiệm cho thấy người đang nói nghe âm thanh từ hai đường này với cường độ tương đương nhau. Âm thanh truyền qua xương dẫn truyền tốt các âm trầm, còn âm thanh đi qua không khí từ miệng vòng về tai mình bị suy giảm các âm cao nhiều hơn. Vì vậy, giọng mình nghe được có cảm giác trầm và dày.

Micro và tai người đối diện chỉ tiếp nhận âm thanh trong không khí. Những rung động của xương sọ không được đưa vào tệp âm thanh, nên khi phát lại, ta nghe thấy một giọng nói thiếu phần âm trầm vốn quen thuộc.

Một hiểu lầm phổ biến là cho rằng máy ghi âm đã làm thay đổi giọng nói. Tuy loa nhỏ có làm âm sắc thay đổi đôi chút, nhưng ngay cả khi ghi âm bằng thiết bị tốt, cảm giác xa lạ vẫn còn nguyên. Giọng trong bản ghi âm gần với giọng mà người khác vẫn nghe hơn.

Vì khác với giọng nói quen thuộc nên ta thấy xa lạ, và đôi khi còn ngượng hơn khi nghe rõ cả cách nói lẫn những chỗ giọng run cùng một lúc. Bình thường, vì mải tập trung vào việc nói nên ta ít có dịp bình tâm lắng nghe giọng mình như vậy.

Năm 2013, một nhóm nghiên cứu Mỹ cho người tham gia nghe giọng ghi âm của nhiều người rồi chấm điểm mức độ hấp dẫn. Người tham gia đã chấm giọng của chính mình, được bí mật trộn vào đó, cao hơn giọng của những người khác. Tức là khi không biết đó là giọng mình, họ lại đánh giá rộng tay hơn. Cảm giác xa lạ không có nghĩa là giọng mình không hay.

Nếu dùng hai tay bịt nhẹ tai rồi nói, âm thanh nghe qua xương sẽ lớn hơn, giúp bạn cảm nhận được giọng mình thường nghe trầm đến mức nào. Khi bỏ tay ra rồi nói lại, bạn cũng sẽ nghe thấy giọng nhẹ hơn hẳn.

Khi luyện thuyết trình hoặc nói chuyện điện thoại, bạn nên nghe giọng ghi âm của mình vài lần. Khi tai đã quen với giọng mà người khác nghe, cảm giác xa lạ ban đầu sẽ dần giảm đi, và bạn cũng dễ nghe ra những điểm cần sửa như tốc độ nói hay cách phát âm hơn.