Có thật sự cách thái hành tây mà không chảy nước mắt không?

Bên trong hành tây được chia thành từng ngăn bởi những lớp màng mỏng. Khi dao làm vỡ màng, các thành phần vốn nằm riêng gặp nhau, tạo ra chất chứa lưu huỳnh gây cay mắt. Chất này có thể lan ra dưới dạng khí nhanh chóng bay lên, hoặc theo những giọt nước li ti bắn ra khi thái. Khi các dây thần kinh trên bề mặt mắt nhận ra chất này, mắt sẽ tiết nước mắt để rửa trôi nó.

Năm 2025, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cornell ở Mỹ đã dùng máy quay tốc độ cao để ghi lại khoảnh khắc thái hành tây. Khi lưỡi dao cùn, nó không xuyên ngay qua lớp vỏ ngoài của hành tây mà đè mạnh xuống. Trong lúc đó, áp suất tích tụ bên trong, rồi ngay khi lớp vỏ vỡ ra, những giọt nước phun ra như sương mù. Dao càng cùn và di chuyển càng nhanh thì số giọt nước càng tăng mạnh, có giọt bay xa hơn 60 cm. Khi tăng tốc độ thái từ 0.4 m mỗi giây lên 2 m mỗi giây, số giọt nước tăng khoảng 4 lần, còn khi làm cùn mép lưỡi dao, số giọt nước tăng tới khoảng 40 lần. Tốc độ phun ra của các giọt nước có lúc đạt 40 m mỗi giây, nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ di chuyển của dao.

Người ta thường nói nên thái hành tây thật nhanh cho xong trước khi chảy nước mắt. Nhưng trong thí nghiệm, càng thái nhanh thì các giọt nước càng bắn ra nhiều và mạnh hơn. Tệ nhất là dùng dao cùn thái thật mạnh như bổ xuống. Những giọt nước mà nhóm nghiên cứu quan sát được vọt lên gần như thẳng đứng dọc theo mặt lưỡi dao, nên tốt hơn là đừng cúi mặt ngay phía trên thớt mà hãy hơi đứng lệch sang bên khi thái. Vi khuẩn bám trên hành tây cũng có thể theo những giọt nước này phát tán, vì vậy nhóm nghiên cứu cho biết giữ dao sắc còn giúp bảo đảm vệ sinh nhà bếp.

Hành tây để trong tủ lạnh khoảng 30 phút cũng giúp ích. Khi lạnh, chất gây cay hình thành ít hơn và cũng ít bay lên hơn. Phần gần rễ được cho là có nhiều chất gây cay hơn, nên hãy cắt phần này sau cùng, đồng thời mở cửa sổ hoặc bật quạt hút để đưa không khí phía trên thớt ra ngoài. Những cách như ngậm bánh mì hay nhai kẹo cao su chưa có bằng chứng rõ ràng. Nếu muốn biết dao có cùn không, hãy thử đặt nhẹ lưỡi dao lên vỏ cà chua. Nếu dao lướt vào dễ dàng mà không cần dùng sức thì đó là dao sắc.