Sắt có thật sự lạnh hơn gỗ không?

Vật được để lâu trong phòng cuối cùng sẽ có nhiệt độ gần bằng không khí trong phòng. Nếu dùng nhiệt kế đo cánh cửa gỗ và tay nắm sắt, bạn sẽ thấy không có chênh lệch lớn.

Nhưng bàn tay ấm hơn các vật đó nên ngay khi chạm vào, nhiệt sẽ truyền từ tay sang vật. Khả năng dẫn nhiệt của sắt lớn hơn gỗ trên một trăm lần, nên sắt nhanh chóng truyền lượng nhiệt nhận được vào bên trong và liên tục lấy đi nhiệt từ lòng bàn tay. Gỗ dẫn nhiệt kém nên chỉ chỗ tiếp xúc nhanh chóng ấm lên, khiến tay ít bị lạnh đi hơn. Cảm giác lạnh mà chúng ta cảm nhận gần với tốc độ bàn tay nguội đi hơn là nhiệt độ của vật.

Nguyên lý này cũng hoạt động theo chiều ngược lại. Cầu trượt sắt cùng phơi dưới nắng giữa mùa hè cho cảm giác nóng hơn ghế băng gỗ rất nhiều vì sắt truyền nhiệt sang tay nhanh chóng. Ghế trong phòng xông hơi được làm bằng gỗ cũng vì lý do đó. Gỗ nóng làm da ấm lên từ từ, còn đồ bằng sắt khiến da nóng rát ngay khi chạm vào.

Vì vậy, sẽ chính xác hơn nếu xem sắt là vật liệu truyền sự chênh lệch nhiệt độ với bàn tay nhanh hơn, thay vì là vật liệu lạnh. Vào mùa đông, thử lần lượt chạm vào nút bấm bằng sắt và công tắc nhựa, bạn sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt đó.

Hãy đặt mỗi nơi một viên đá lên khay inox và thớt nhựa đã được để trong cùng một căn phòng. Khi chạm tay vào, khay cho cảm giác lạnh hơn, nhưng đá lại tan nhanh hơn trên khay. Đó là vì khay nhanh chóng chuyển nhiệt từ căn phòng đến viên đá. Bạn có thể tận mắt xác nhận rằng cảm giác lạnh và tốc độ trao đổi nhiệt là hai mặt của cùng một hiện tượng.

Nguyên lý này cũng ẩn trong những đồ vật hằng ngày. Việc bọc cán nồi bằng gỗ hoặc nhựa, hay việc bạn đặc biệt thấy biết ơn đôi găng tay khi nắm lan can sắt vào mùa đông, đều nhằm làm chậm tốc độ nhiệt truyền vào hoặc ra khỏi bàn tay. Cầm tay nắm sắt của chiếc chảo đã được đun nóng lâu bằng tay trần rất nguy hiểm, cũng vì sắt nhanh chóng dẫn nhiệt đến tận đầu tay nắm.