Cùng nhiệt độ, nhưng ngày có gió lại thấy lạnh hơn

Khi ta ở yên, không khí sát da ấm lên một chút nhờ nhiệt tỏa ra từ cơ thể. Nếu lớp không khí mỏng ấy lưu lại như một tấm chăn, cơ thể sẽ mất ít nhiệt hơn dù nhiệt độ không khí vẫn như nhau. Khi gió thổi, lớp không khí ấy bị đẩy đi và không khí lạnh hơn lại tiếp xúc với da. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (NWS) giải thích nhiệt độ cảm nhận do gió lạnh (wind chill) thông qua tốc độ gió và cái lạnh lấy nhiệt khỏi vùng da hở. Điều này tương tự như thổi phù phù để làm nguội canh. Canh không hạ xuống dưới mức không độ, mà chỉ mất nhiệt nhanh hơn.

Một hiểu lầm thường gặp là 「nếu nhiệt độ cảm nhận dưới không độ thì đồ vật cũng lạnh xuống đến mức ấy」. Theo hướng dẫn của NOAA và NWS, wind chill là chỉ số phù hợp hơn với người và động vật có tỏa nhiệt, còn những vật vô tri như ô tô hay đường ống nước không lạnh xuống thấp hơn nhiệt độ không khí thực tế. Tuy vậy, gió có thể khiến chúng nguội xuống bằng nhiệt độ không khí nhanh hơn. Bỏng lạnh xảy ra khi nhiệt độ không khí thực tế thấp hơn điểm đóng băng, vì vậy tốt hơn là đừng chỉ nhìn nhiệt độ cảm nhận rồi coi nó bằng nhiệt độ không khí.

Những lúc vào mùa thu bạn tự hỏi 「vẫn trên không độ mà sao lạnh cứa da thế này?」 chính là trường hợp như vậy. Nhiệt độ cảm nhận trên ứng dụng tính cả gió để thể hiện cảm giác trên da. Che bớt da sẽ làm giảm diện tích mà gió có thể lấy nhiệt, và ngay trong cùng một con ngõ, chỗ khuất gió cũng cho cảm giác bớt lạnh hơn. Chỉ cần nhớ rằng chuyển động của không khí làm thay đổi sự trao đổi nhiệt, bạn sẽ bớt bối rối về nhiệt độ cảm nhận.

Đừng chỉ xem nhiệt độ không khí, hãy xem cả dự báo gió để dễ chọn trang phục phù hợp hơn. Những vùng để hở như cổ và cổ tay thường buốt lạnh trước tiên; đó chính là vùng da hở được nói đến trong wind chill. Việc quạt điện giúp giảm nóng trong nhà cũng có điểm tương đồng ở chỗ không khí lướt qua cơ thể và mang nhiệt đi nhanh hơn. Tuy nhiên, các công thức tính nhiệt độ cảm nhận thường được định nghĩa để áp dụng khi nhiệt độ khá lạnh và gió đạt từ một mức nhất định trở lên, nên tốt hơn là đừng thay thẳng các con số của một ngày âm ấm giữa mùa hè vào công thức rồi diễn giải kết quả.