Chiều cao đo vào buổi sáng có thực sự cao hơn buổi tối không?

Cột sống là một trụ gồm hơn hai mươi đốt xương nhỏ xếp chồng lên nhau, giữa các đốt xương có những đĩa mềm gọi là đĩa đệm. Những đĩa này chứa nhiều nước, nên khi chịu sức ép của trọng lượng cơ thể trong lúc đứng hoặc ngồi, nước từ từ thoát ra khiến chúng mỏng đi. Mỗi đĩa chỉ mỏng đi rất ít, nhưng vì có hơn hai mươi đĩa xếp chồng lên nhau nên cộng lại sẽ tạo ra sự khác biệt rõ rệt. Trong lúc nằm ngủ, lực ép giảm xuống, các đĩa đệm lại hút nước và lấy lại độ dày ban đầu. Vì vậy, buổi sáng ngay khi vừa thức dậy là lúc chiều cao lớn nhất trong ngày.

Vào thập niên 1980, các nhà nghiên cứu ở Liverpool, Anh, đã đo chiều cao của tám người trưởng thành trẻ tuổi suốt cả ngày với độ chính xác đến từng 1mm. Chênh lệch giữa buổi sáng và buổi tối trung bình là 19.3mm, tương đương khoảng 1.1% chiều cao. Điều thú vị là tốc độ giảm chiều cao. Hơn một nửa tổng mức giảm trong ngày diễn ra ngay trong một giờ đầu sau khi thức dậy, và sau khoảng ba giờ, chừng 80% mức giảm đã xảy ra. Khi mang vác vật nặng, chiều cao giảm nhanh hơn, còn khi nghỉ ở tư thế nằm ngả thì chiều cao phục hồi nhanh hơn so với khi đứng nghỉ. Vào ban đêm, khoảng 70% tổng mức chiều cao phục hồi đã trở lại trong nửa đầu thời gian ngủ. Vì số người tham gia ít nên mức khác biệt giữa từng người có thể lớn hơn.

Một hiểu lầm thường gặp là coi câu «ngủ một giấc ngon thì sẽ cao lên» là sự tăng trưởng. Phần chiều cao tăng thêm vào buổi sáng sẽ lại mất đi vào buổi tối; đó là sự thay đổi lặp đi lặp lại hằng ngày. Vì thế, nếu chiều cao đo vào buổi tối thấp hơn buổi sáng thì cũng không có gì đáng lo. Trong vũ trụ, sự khác biệt còn lớn hơn. NASA giải thích rằng chiều cao của các thành viên phi hành đoàn trên trạm vũ trụ có thể tăng tới 3%, rồi trở về như cũ khi họ quay lại Trái Đất. Do không bị trọng lực ép xuống, cột sống duỗi ra và dài thêm. Trong sinh hoạt, nếu muốn so sánh sự thay đổi chiều cao, đo vào cùng một thời điểm trong ngày sẽ chính xác hơn. Ngay cả khi đánh dấu chiều cao của trẻ trên khung cửa, việc đo cùng giờ cũng giúp giảm tình trạng số đo lên xuống thất thường.