Số 85Thiên nhiên3 phútlượt xem 97
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Vì sao buổi sáng trời quang lại có sương mù?
Sau một đêm trời không một gợn mây, bờ sông lại phủ trắng sương. Thời tiết đẹp mà sao lại như vậy?
Sương mù buổi sáng mùa thu được tạo nên từ những đêm trời quang. Khi không có mây, mặt đất tỏa nhiệt lên trời suốt đêm và lạnh đi, không khí ngay trên mặt đất cũng nguội theo, khiến hơi nước trong đó biến thành những giọt nước rất nhỏ.
Mây sà xuống mặt đất
Có thể xem sương mù là mây hình thành ở độ cao ngang mặt đất. Cơ quan Khí tượng Anh phân biệt rằng khi những giọt nước khiến tầm nhìn không tới 1,000 m thì đó là sương mù, còn khi có thể nhìn xa hơn thì đó là sương mỏng. Khi sương dày đến mức không nhìn xa được 100 m, giao thông sẽ bị cản trở nghiêm trọng.
Không khí càng ấm thì càng có thể chứa nhiều hơi nước. Vì thế, với cùng một khối không khí, khi nhiệt độ hạ xuống, phần hơi nước mà nó không còn chứa hết sẽ chuyển thành những giọt nước. Có thể hiểu rằng hiện tượng giống như những giọt nước đọng bên ngoài cốc lạnh đang diễn ra ngay trong không khí.
Đêm nhiều mây ít có sương mù hơn
Vào những đêm nhiều mây, mây giữ nhiệt của mặt đất lại như một tấm chăn, nên mặt đất ít lạnh đi hơn. Gió cũng cần vừa phải. Cơ quan Khí tượng Anh giải thích rằng nếu gió quá yếu, sương đọng sẽ hình thành thay cho sương mù; còn nếu gió quá mạnh, không khí lạnh sẽ trộn với không khí phía trên, khiến nhiệt độ giảm ít hơn. Vì vậy, sương mù thường xuất hiện vào buổi sáng sau một đêm trời quang và gió nhẹ.
Sương đặc biệt dày ở ven sông hay trong thung lũng vì không khí lạnh nặng hơn chảy xuống và đọng lại ở những nơi thấp, còn ven mặt nước thì có nguồn hơi nước dồi dào. Khi không khí có nhiều hơi nước, chỉ cần nhiệt độ giảm một chút là những giọt nước đã hình thành.
Buổi sáng mờ đục có phải do bụi mịn?
Nhìn buổi sáng mờ đục, đôi khi chúng ta cho rằng ô nhiễm bụi mịn đang nghiêm trọng, nhưng thứ tạo nên sương mù là những giọt nước. Hiện tượng các hạt bụi rất nhỏ và khô lơ lửng khiến cảnh vật trông mờ đục được gọi riêng là mù khô.
Hai hiện tượng này cũng không hoàn toàn tách biệt. Cơ quan Khí tượng Anh cho biết ở những khu công nghiệp có nhiều hạt ô nhiễm, các giọt nước dễ tụ lại và lớn lên, nên có xu hướng xuất hiện sương mù dày đặc nhất. Dù vậy, ngày có sương mù không đồng nghĩa với ngày chất lượng không khí kém, nên nếu muốn biết chất lượng không khí, xem dự báo bụi mịn sẽ chính xác hơn là nhìn màu trời.
Trên đường vào buổi sáng có sương mù
Loại sương mù này thường tan không lâu sau khi mặt trời mọc. Đó là vì khi ánh nắng làm mặt đất ấm lên, những giọt nước lại trở về dạng hơi nước. Tuy nhiên, trong những thung lũng có không khí lạnh đọng lại, sương đôi khi lưu lại lâu vào những ngày không có gió.
Nếu đi qua đường ven sông hoặc cầu vào buổi sáng sau một đêm thu trời quang, bạn hãy lường trước khả năng có sương mù. Khi tầm nhìn mờ, những điều cơ bản cần làm là giảm tốc độ, giữ khoảng cách đủ xa với xe phía trước và bật đèn chiếu gần. Với đèn chiếu xa, ánh sáng bị những giọt nước tán xạ, khiến phía trước trông càng trắng xóa hơn.
Bài đọc liên quan
Khi mặt đất lạnh đi trong một đêm trời quang và không có gió, hơi nước trong không khí phía trên biến thành những giọt nước, tạo nên sương mù buổi sáng.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Met Office «Sương mù là gì?». Tiêu chí phân biệt sương mù và sương mỏng (1,000 m), các điều kiện về trời quang, gió vừa phải và hơi nước, sương mù trong thung lũng, mối liên hệ giữa các hạt ô nhiễm với sương mù dày đặc, cùng sự khác biệt với mù khô đều dựa trên giải thích của Cơ quan Khí tượng Anh. Bài viết này chỉ đề cập đến sương mù bức xạ hình thành do mặt đất lạnh đi trong đêm.
Câu đố nhanh