Nước mũi chảy ròng ròng khi gặp gió lạnh, có phải do cảm lạnh?

Thành bên trong mũi được phủ một lớp niêm mạc mỏng, bên dưới có nhiều máu lưu thông. Trong khoảng thời gian ngắn lướt qua lớp niêm mạc này, không khí hít vào được làm ấm gần bằng nhiệt độ cơ thể và trở nên gần như bão hòa hơi nước. Không khí khô dưới mức đóng băng không tiếp xúc trực tiếp với phổi là nhờ mũi đảm nhiệm công việc này.

Khi không khí lạnh và khô, niêm mạc phải cung cấp nhiều nước hơn. Khi đó, các dây thần kinh trong mũi gửi tín hiệu đến những tuyến tiết trong niêm mạc, yêu cầu tiết thêm nước. Có thí nghiệm cho thấy xịt trước vào mũi một loại thuốc ngăn tín hiệu thần kinh giúp giảm đáng kể tình trạng chảy nước mũi do lạnh, qua đó xác nhận đây là phản xạ thông qua thần kinh.

Một phần nước mũi cũng đến từ hơi thở ra. Hơi thở ra ấm và chứa nhiều hơi nước, nhưng khi đi qua đầu mũi đã lạnh đi, nó nguội xuống và ngưng tụ thành những giọt nước nhỏ. Đầu mũi là phần nhô ra xa nhất trên khuôn mặt, nên cũng là nơi bị gió làm lạnh đầu tiên. Nguyên lý này giống với việc tròng kính hoặc cửa sổ bị mờ vào ngày lạnh.

Vì vậy, nước mũi vào ngày lạnh thường trong và loãng như nước. Khi vào trong nhà ấm áp, tình trạng này thường dịu đi trong vòng vài phút. Tuy nhiên, mức đóng góp của phản xạ ở mũi và sự ngưng tụ hơi thở thay đổi tùy người và thời tiết, nên khó phân định rạch ròi.

Chúng ta dễ nghĩ rằng mình chảy nước mũi vì bị cảm lạnh sau khi gặp gió lạnh, nhưng cảm lạnh là do lây nhiễm vi rút. Chảy nước mũi do không khí lạnh vẫn xảy ra khi không có vi rút, và xuất hiện tương tự ở cả người có lẫn không có dị ứng. Cũng có một khảo sát hỏi 90 người đến phòng khám tại khu trượt tuyết, trong đó 96% trả lời rằng họ bị chảy nước mũi khi trời lạnh.

Trong sinh hoạt hằng ngày, dùng khăn quàng hoặc khẩu trang che nhẹ mũi sẽ giúp không khí hít vào ấm lên đôi chút, nên thường giảm chảy nước mũi. Vài tờ khăn giấy là đủ. Nếu nước mũi trở nên vàng và đặc, hoặc kèm theo sốt và đau họng, thì khó có thể xem đó chỉ là phản ứng với không khí lạnh.