Cứ ăn trưa xong là buồn ngủ rũ rượi, có phải chỉ tại bữa ăn?

Đồng hồ sinh học của cơ thể tạo ra cơn buồn ngủ mạnh nhất vào ban đêm, nhưng cũng tạo ra một đợt chùng xuống nhẹ trong khoảng từ 1 giờ đến 3 giờ chiều. Vì vậy, trong các thí nghiệm, ngay cả những người bỏ bữa trưa cũng giảm khả năng tập trung và tốc độ phản ứng vào khoảng thời gian này. Nếu đêm trước ngủ không đủ, đợt chùng xuống này sẽ càng rõ hơn. Cảm giác mí mắt nặng trĩu khác thường khi họp buổi chiều hoặc lái xe cũng thường xuất hiện vào khung giờ này.

Khi thức ăn đi vào, cơ thể có xu hướng chuyển sang nghỉ ngơi và tiêu hóa. Các thí nghiệm trên động vật cũng cho thấy khi lượng glucose trong máu tăng, các tế bào thần kinh sản xuất chất orexin, vốn giúp duy trì sự tỉnh táo, sẽ giảm hoạt động. Vì vậy, càng ăn nhiều trong một bữa, cơn buồn ngủ càng rõ rệt. Người ta thường nói máu dồn về dạ dày khiến lượng máu lên não giảm đi, nhưng lượng máu đến não gần như vẫn được duy trì như cũ sau bữa ăn. Như vậy, đầu óc chậm chạp sau khi ăn là do các tín hiệu giúp duy trì sự tỉnh táo tạm thời yếu đi, chứ không phải do thiếu máu.

Nhiều người tìm đến sô cô la hoặc đồ uống ngọt để lấy lại sức khi buồn ngủ. Tuy nhiên, một phân tích vào năm 2019 tổng hợp kết quả từ 31 nghiên cứu với 1,259 người không ghi nhận tác dụng cải thiện tâm trạng ở bất kỳ thời điểm nào sau khi dùng đường. Ngược lại, trong vòng một giờ sau khi dùng, họ cho biết mình mệt mỏi hơn và kém tỉnh táo hơn so với nhóm dùng giả dược không chứa đường. Trái với cảm giác “buồn ngủ vì tụt đường”, đồ ngọt có thể khiến cơn buồn ngủ buổi chiều tăng thêm trong chốc lát thay vì xua tan nó.

Hãy giảm lượng thức ăn trong bữa trưa một chút và đi bộ ở nơi sáng sủa khoảng 10 phút sau khi ăn. Ánh nắng và vận động đều giúp tăng sự tỉnh táo. Nếu thật sự cần nghỉ ngơi, bạn cũng có thể chợp mắt một lát, không quá 20 phút. Ngủ lâu hơn có thể khiến bạn bước vào giấc ngủ sâu và dễ cảm thấy lơ mơ hơn sau khi thức dậy. Dù vậy, nếu ngày nào bạn cũng buồn ngủ rũ rượi đến mức khó cưỡng lại, có thể bạn đang thiếu ngủ vào ban đêm hoặc có nguyên nhân khác, nên tìm hiểu riêng vấn đề này.