Số 164Sức khỏe4 phútlượt xem 99
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Vì sao cơ thể tự run cầm cập khi trời lạnh?
Run không phải là dấu hiệu cơ thể chịu thua cái lạnh, mà là cách cơ thể sưởi ấm bằng việc làm cơ bắp rung lên để tạo nhiệt.
Khi trời lạnh, cơ thể run cầm cập vì các cơ liên tục co lại rồi thả lỏng rất nhanh để tạo nhiệt. Khi có nguy cơ nhiệt độ bên trong cơ thể giảm xuống, não gửi tín hiệu đến các cơ, và các cơ tạo ra nhiệt thay vì chuyển động. Vì vậy, cơn run bắt đầu mà không theo ý muốn của chúng ta.
Không di chuyển mà chỉ tạo nhiệt
Mỗi khi dùng sức, cơ bắp giải phóng một phần đáng kể năng lượng dưới dạng nhiệt. Đó cũng là lý do cơ thể nóng lên khi vận động. Hiện tượng run tận dụng đặc tính này. Các cơ kéo theo hai hướng đối nhau luân phiên co lại nhiều lần trong 1 giây, nên tay chân chỉ rung tại chỗ, còn năng lượng đã tiêu hao thì gần như toàn bộ đều trở thành nhiệt.
Lượng nhiệt này khá lớn. Có nghiên cứu cho thấy khi run mạnh, lượng nhiệt cơ thể tạo ra tăng lên gấp vài lần so với lúc nghỉ ngơi yên một chỗ. Răng va vào nhau lập cập cũng là do các cơ hàm run theo cùng cách đó.
Những việc cơ thể làm trước khi run
Cơ thể không bắt đầu run ngay. Trước tiên, cơ thể làm co các mạch máu ở tay chân và gần da để giảm lượng nhiệt thoát ra ngoài. Đầu ngón tay trở nên trắng bệch và lạnh trước tiên vào những ngày rét chính là biểu hiện của giai đoạn này. Nếu vẫn khó giữ được nhiệt độ bên trong cơ thể, lúc đó cơn run mới bắt đầu. Việc chúng ta tự nhiên co người và khoanh tay khi lạnh cũng có cùng mục đích: giảm diện tích tiếp xúc với bên ngoài để bớt mất nhiệt.
Một hiểu lầm thường gặp là cho rằng run là phản ứng của một cơ thể yếu, không chịu nổi cái lạnh. Thực ra, đó là dấu hiệu cơ thể đang làm việc đúng cách để giữ nhiệt độ. Khi có dấu hiệu cảm lạnh, chúng ta có thể thấy rét run ngay cả trong một căn phòng không nóng, bởi cơ thể tạm thời đặt mức nhiệt độ mục tiêu cần duy trì cao hơn, khiến nhiệt độ cơ thể hiện tại bị cảm nhận là lạnh.
Điều cần chú ý khi cơn run dừng lại
Run tiêu tốn nhiều năng lượng nên khó duy trì lâu. Đó là lý do sau khi run lâu ngoài trời lạnh, chúng ta thấy đặc biệt mệt mỏi và đói bụng. Vì vậy, khi bắt đầu run, cởi bỏ quần áo ướt, tránh gió và làm ấm cơ thể bằng đồ uống ấm là những cách giúp ích nhanh nhất. Dùng mũ hoặc khăn quàng để che đầu và cổ cũng giúp giảm những đường thoát nhiệt.
Cũng có điều cần thận trọng. Khi cơ thể bị lạnh quá mức, cơn run ngược lại có thể dừng hẳn. Nếu một người ở nơi lạnh trong thời gian dài đang run rồi đột nhiên im lặng, nói líu lưỡi hoặc buồn ngủ, đó có thể là dấu hiệu tình trạng đã trở nên nguy hiểm hơn, chứ không phải cơ thể đang khá lên.
Run là cách cơ thể sưởi ấm bằng việc để các cơ co lại rồi thả lỏng thật nhanh tại chỗ nhằm tạo nhiệt.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Hướng dẫn phòng ngừa bệnh do lạnh của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc. Mức tăng gấp vài lần của lượng nhiệt được tạo ra khi run thay đổi tùy từng người và mức độ lạnh. Hướng dẫn về bệnh do lạnh có nêu rằng cơn run có thể dừng lại khi bị hạ thân nhiệt nặng.
Câu đố nhanh