Chuyển đến nội dung

Số 163Thiên nhiên4 phútlượt xem 90

Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ

Mùi hôi dưới gốc cây bạch quả từ đâu mà có?

Thứ gây mùi không phải lá mà là lớp vỏ ngoài mềm của hạt mọc trên cây cái.

Những hạt bạch quả màu cam vương vãi trên gạch lát vỉa hè xám ướt sau mưa, vài hạt bị giẫm nát

Mùi hôi trên những con đường trồng bạch quả vào mùa thu phát ra từ lớp vỏ ngoài mềm của những hạt bạch quả rụng xuống đất. Nguyên nhân là các chất có tên axit butyric và axit hexanoic trong lớp vỏ này; axit butyric chính là thành phần tạo nên mùi bơ ôi hoặc mùi hôi chân. Những chiếc lá ngả vàng không tỏa ra mùi như vậy.

Bạch quả không phải là quả

Những hạt tròn mà chúng ta gọi là quả bạch quả thực ra là hạt. Giống như thông, bạch quả là thực vật hạt trần, có hạt lộ ra ngoài, nên không tạo thành quả thật sự bao bọc hạt như táo hay hồng. Phần mềm màu vàng là lớp vỏ ngoài của hạt; đập vỡ lớp vỏ cứng màu trắng bên trong sẽ thấy phần nhân xanh nhạt mà chúng ta thường nướng ăn.

Mùi hôi trở nên nồng hơn nhiều khi hạt rơi xuống đất, bị giẫm đạp và vỡ ra so với lúc còn treo trên cây. Đó là vì khi lớp vỏ bị nghiền nát, các chất gây mùi đồng loạt phát tán vào không khí.

Mùi hôi chỉ có ở cây cái

Bạch quả có cây đực và cây cái riêng biệt, và chỉ cây cái mới mang hạt. Vì vậy, ngay trên cùng một con đường, dưới gốc cây này có thể nặng mùi, còn dưới gốc cây ngay bên cạnh lại sạch sẽ. Vấn đề là cây thường mất hơn 15 năm mới bắt đầu kết hạt, nên khi cây còn nhỏ, rất khó phân biệt đực cái chỉ qua hình dáng bên ngoài.

Vì thế, Viện Khoa học Lâm nghiệp Quốc gia Hàn Quốc đã phát triển phương pháp phân biệt cây đực và cây cái bằng DNA trong lá, và một số chính quyền địa phương đang chọn cây đực khi trồng mới cây ven đường hoặc thay thế các cây cái. Hiện vẫn chưa có lời giải thích được công nhận rộng rãi về lý do mùi này xuất hiện. Có cách giải thích rằng mùi thu hút những động vật ưa mùi ấy đến ăn hạt rồi phát tán hạt đi nơi khác, nhưng điều này chưa được xác nhận là sự thật.

Những điều cần biết khi nhặt hạt

Lớp vỏ ngoài của hạt bạch quả còn chứa thành phần có thể gây ngứa, sưng đỏ khi tiếp xúc với tay trần. Khi nhặt hoặc dọn hạt, hãy đeo găng tay; rửa sạch lớp vỏ dính dưới đế giày bằng nước sẽ giúp bớt mang mùi theo. Không cần tránh cả cây chỉ vì không thích mùi hôi. Bạch quả chịu được khí thải, có sức chống chịu sâu bệnh tốt và sống lâu nên được trồng rộng rãi làm cây ven đường trong đô thị; dưới gốc cây đực, suốt mùa thu chỉ có lá vàng rụng xuống mà không có mùi hôi.

Phần nhân cũng có thể gây khó chịu trong người nếu ăn sống hoặc ăn nhiều cùng một lúc. Đặc biệt, đã có những trường hợp trẻ em xuất hiện các triệu chứng như nôn mửa hoặc co giật dù ăn lượng ít hơn người lớn, vì vậy tốt nhất nên nấu chín và chỉ ăn vài hạt.

Mùi hôi của cây bạch quả đến từ những chất như axit butyric thoát ra khi lớp vỏ ngoài của hạt trên cây cái bị vỡ.

Ghi chú và tài liệu tham khảo · Tài liệu của Viện Khoa học Lâm nghiệp Quốc gia Hàn Quốc về phân biệt cây bạch quả đực và cái bằng DNA. Các thành phần gây mùi tiêu biểu là axit butyric và axit hexanoic trong lớp vỏ ngoài của hạt bạch quả. Về nguyên nhân tiến hóa khiến mùi này xuất hiện, hiện mới chỉ có nhiều giả thuyết, chưa có kết luận chắc chắn.

Tiêu chuẩn biên soạnBáo lỗi

Câu đố nhanh

Mùi hôi trên đường trồng bạch quả chủ yếu phát ra từ đâu?

Chỉ được lưu trong trình duyệt này.

Cùng chủ đề · Thiên nhiên

  1. 11.07Thiên nhiênĐom đóm tự phát sáng bằng cách nào?lượt xem 49 · 3 phút
  2. 11.06Thiên nhiênVì sao tiếng kẽo kẹt khi giẫm lên tuyết lại rõ hơn lúc trời lạnh?lượt xem 44 · 3 phút
  3. 11.03Thiên nhiênBăng trong, sao tuyết lại trắng?lượt xem 72 · 3 phút