Số 88Khoa học3 phútlượt xem 87
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Cũng là mây, vì sao mây mưa lại đen kịt?
Nghe nói mây mưa nhìn xuống từ cửa sổ máy bay lại có màu hoàn toàn khác, vậy điều gì tạo nên sự khác biệt?
Mây có màu trắng vì những giọt nước trong mây tán xạ gần như đồng đều mọi màu của ánh nắng. Mây mưa trông đen kịt không phải vì mây đổi màu, mà vì mây quá dày khiến ánh nắng hầu như không xuống được tới đáy.
Vì sao trời xanh mà mây lại trắng?
Bầu trời quang đãng có màu xanh vì các hạt trong không khí rất nhỏ nên tán xạ ánh sáng xanh nhiều hơn các màu khác. Những giọt nước trong mây lớn hơn rất nhiều nên tán xạ gần như đồng đều cả ánh sáng đỏ, lục lẫn lam.
Khi ánh sáng bị vô số giọt nước làm bật qua bật lại rồi hòa trộn với nhau, nó lại trở thành màu trắng như ánh nắng ban đầu. Vì thế, mây không mang màu xanh của bầu trời mà thể hiện nguyên màu của ánh nắng.
Mây càng dày, đáy càng tối
Ánh sáng bị tán xạ trong mây chủ yếu thoát trở ra phía trên hoặc sang hai bên. Vì vậy, đỉnh và các mặt bên của mây sáng, còn đáy nhận được ít ánh sáng hơn. Mây mưa phát triển lên cao thành lớp dày, lại có những giọt nước lớn và nhiều nên lượng ánh nắng xuống tới đáy ít hơn hẳn. Những giọt nước lớn lên ngay trước khi mưa cũng hấp thụ một chút ánh sáng, khiến mây trông càng tối hơn.
Khi đứng dưới đất nhìn lên, chúng ta đang nhìn đúng vào phần đáy nằm trong bóng râm ấy.
Nhìn từ trên xuống, mây vẫn trắng
Khi đi máy bay lên phía trên những đám mây, bạn sẽ thấy ngay cả mây mưa cũng có đỉnh trắng chói lóa. Đó là phía đón ánh nắng trực tiếp. Cùng một đám mây nhưng nhìn từ dưới thì đen kịt, còn nhìn từ trên lại trắng.
Những đám mây xám mà ta thấy vào ngày âm u không có nghĩa là bản thân mây có màu xám, mà có nghĩa là chúng ta đang đứng ở phía bóng râm của đám mây ấy. Nếu đang đi dạo mà thấy đáy mây ngày càng sẫm màu, điều đó có nghĩa là mây đang phát triển dày thêm tương ứng, nên bạn có thể xem đây là dấu hiệu nhắc mình mang theo ô.
Mây xám có phải do bụi không?
Nhìn những đám mây đen kịt, ta dễ tưởng rằng chúng chứa đầy bụi hoặc khói thải, nhưng nguyên nhân chính khiến mây có màu xám là độ dày. Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) giải thích rằng mây càng dày thì ánh nắng xuyên qua càng ít, khiến mây trông có màu xám. Bụi hoặc khói mù có thể nhuộm mây thành màu vàng hay đỏ, nhưng không phải là thủ phạm chính khiến mây đen kịt.
Ảo giác thị giác cũng góp một phần. Trên nền trời sáng rực hoặc những đám mây trắng khác, ngay cả một đám mây chỉ kém sáng hơn đôi chút cũng có thể trông khá tối trong mắt chúng ta. Vào buổi sáng và chiều tối, khi Mặt Trời ở thấp, ánh sáng xanh bị tán xạ trên quãng đường dài truyền tới, còn ánh sáng đỏ ở lại, nên mây cũng đón ánh sáng ấy và nhuốm màu cam.
Bài đọc liên quan
Màu đen kịt của mây mưa không phải là màu của bản thân mây, mà là bóng râm hình thành ở đáy đám mây dày.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Met Office “Why are clouds white?” · NOAA JetStream. Phần giải thích về lý do đáy mây tối và đỉnh mây trắng khi nhìn từ trên dựa trên Met Office; phần về độ dày và màu xám, màu sắc do bụi tạo ra cùng ảo giác do nền sáng dựa trên bài “The Color of Clouds” của NOAA JetStream. Mức độ hấp thụ ánh sáng tăng lên bao nhiêu khi giọt nước lớn hơn tùy thuộc vào từng đám mây.
Câu đố nhanh