Vì sao 1 lít đúng bằng 1.000 cc?

cc là cách viết tắt tiếng Anh của centimét khối (cm³). 1 decimét (dm) bằng 10 cm, nên thể tích khối lập phương cạnh 10 cm là 10 × 10 × 10 = 1.000 cm³. Người ta gọi thể tích đó là 1 lít, nên 1 lít bằng 1.000 cc.

Mililít (mL) có cùng độ lớn với 1 cm³, nên 1 lít cũng là 1.000 mL. Hộp sữa 1 L ở siêu thị và chai nước ghi 1.000 mL chứa cùng một lượng, chỉ là viết bằng đơn vị khác nhau.

Lít ra đời ở Pháp vào cuối thế kỷ 18 cùng với hệ mét. Nhưng năm 1901, CGPM từng tuyên bố một định nghĩa khác trong một thời gian: 1 lít là thể tích mà 1 kg nước tinh khiết chiếm khi nước đặc nhất (khoảng 4 °C), dưới áp suất khí quyển tiêu chuẩn.

Nghe có vẻ tiện vì 1 kg nước đúng bằng 1 L. Nhưng khi đo chính xác, thể tích đó khoảng 1.000,028 cm³, lớn hơn 1.000 cm³ một chút xíu. Nghĩa là 1 lít khi ấy lớn hơn 1.000 cc khoảng 0,0028%. Gom đủ 1.000 lít thì chênh lệch cũng chỉ khoảng 28 mL.

Năm 1964, CGPM bãi bỏ định nghĩa năm 1901 và tuyên bố có thể dùng từ "lít" làm tên gọi đặc biệt của decimét khối. Vì vậy ngày nay 1 L chính xác bằng 1 dm³, tức 1.000 cm³. Lít bản thân không phải đơn vị của Hệ đơn vị quốc tế (SI), mà là đơn vị được chấp nhận dùng cùng với SI.

Điều đó không có nghĩa 1 L nước nặng đúng 1 kg. Ở khoảng 4 °C, lúc nước đặc nhất, 1 L nặng khoảng 0,99997 kg, và nước ấm lên thì nhẹ đi một chút. Trong bếp, coi 1 L nước là 1 kg vẫn là ước lượng đủ chính xác. Nhân tiện, chữ L viết hoa được chấp nhận từ năm 1979 vì chữ l thường dễ nhầm với số 1.