Số 177Sức khỏe3 phútlượt xem 91
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Thân nhiệt bình thường 37 độ có còn là chuẩn phù hợp ngày nay?
Con số được xác lập hơn 170 năm trước, thân nhiệt trung bình giảm dần và giá trị thay đổi theo thời điểm, vị trí đo
Nhắc đến thân nhiệt bình thường, chúng ta thường nghĩ đến 37 độ, nhưng con số này bắt nguồn từ những ghi chép đo đạc của một bác sĩ Đức hơn 170 năm trước. Các nghiên cứu đo thân nhiệt của người ngày nay cho thấy mức trung bình thấp hơn con số đó, và ngay ở cùng một người, thân nhiệt cũng thay đổi theo thời điểm trong ngày và vị trí đo.
Con số 37 độ đến từ đâu?
Năm 1851, bác sĩ người Đức Carl Wunderlich đã đo thân nhiệt ở nách của 2 vạn 5 nghìn bệnh nhân tại Leipzig và xác định thân nhiệt bình thường là 37 độ. Khoảng bình thường mà ông ghi lại cùng với con số này là từ 36.2 độ đến 37.5 độ. Thế nhưng, khoảng giá trị ấy dần bị quên lãng, chỉ còn con số 37 được giữ lại và sử dụng như một chuẩn trong suốt thời gian dài.
Sau đó, các nghiên cứu đo lại ở nhiều nước nhìn chung đều ghi nhận mức trung bình thấp hơn. Trong một nghiên cứu năm 2017 phân tích hồ sơ của hơn 3 vạn 5 nghìn bệnh nhân tại Anh, thân nhiệt trung bình đo trong miệng là 36.6 độ.
Thân nhiệt con người đã giảm dần
Năm 2020, một nhóm nghiên cứu tại Đại học Stanford của Mỹ đã so sánh hơn 67 vạn bản ghi thân nhiệt của các cựu binh từng tham gia Nội chiến Mỹ vào những năm 1860, những người tham gia khảo sát sức khỏe quốc gia vào những năm 1970 và bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Stanford trong giai đoạn 2007–2017. Ngay cả khi đã điều chỉnh để tương đồng về tuổi, chiều cao và cân nặng, người sinh càng muộn càng có thân nhiệt thấp hơn. Cứ sinh muộn hơn 10 năm, thân nhiệt lại giảm 0.03 độ, và nam giới sinh vào đầu những năm 1800 có thân nhiệt cao hơn nam giới ngày nay 0.59 độ.
Nhóm nghiên cứu đưa ra khả năng cơ thể tạo ra ít nhiệt hơn do các bệnh nhiễm trùng mạn tính như lao đã giảm, đồng thời hệ thống sưởi và điều hòa giúp con người sống trong môi trường có nhiệt độ dễ chịu. Tuy nhiên, đây vẫn chưa phải là nguyên nhân đã được xác định chắc chắn, và vì dữ liệu đến từ Mỹ nên cũng khó cho rằng kết quả này áp dụng nguyên vẹn cho mọi quốc gia.
Cùng một người, thân nhiệt cũng thay đổi tùy lúc
Thân nhiệt tăng giảm ngay trong một ngày. Trong nghiên cứu này, đo càng muộn trong ngày thì thân nhiệt cũng càng cao hơn đôi chút. Thân nhiệt giảm nhẹ khi tuổi tác tăng lên, và phụ nữ thường có thân nhiệt cao hơn nam giới một chút. Người có cân nặng lớn hơn đôi khi cũng có kết quả đo cao hơn đôi chút.
Vị trí đo cũng rất quan trọng. Thân nhiệt đo ở nách có thể thấp hơn đo trong miệng trung bình gần 1 độ. Vì vậy, khi đo tại nhà, thay vì so sánh với con số của người khác, sẽ hữu ích hơn nếu bạn dùng cùng một nhiệt kế, đo ở cùng một vị trí vào thời điểm tương tự để biết thân nhiệt thường ngày của mình.
37 độ là mức trung bình đo ở nách hơn 170 năm trước, còn thân nhiệt thay đổi theo thời đại, thời điểm và vị trí đo.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Protsiv và cộng sự, eLife 9:e49555 (2020). Phân tích hơn 67 vạn bản ghi thân nhiệt của 3 nhóm tại Mỹ: cứ sinh muộn hơn 10 năm, thân nhiệt giảm khoảng 0.03 độ; giới thiệu mức 37 độ của Wunderlich (khoảng 36.2–37.5 độ). Dữ liệu đến từ Mỹ, và nguyên nhân của sự sụt giảm là phỏng đoán của nhóm nghiên cứu.
Câu đố nhanh