Chuyển đến nội dung

Số 173Ngôn ngữ3 phútlượt xem 92

Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ

Vì sao viết 「설레임」 lại sai?

Cách 「설레다」 trở thành 「설렘」, lý do người ta muốn thêm 「이」 và trường hợp khác biệt ở Triều Tiên

Tranh phong cảnh màu nước vẽ hòm thư đỏ có phong bì hồng đặt bên trên, dưới cành hoa anh đào

Khi lòng háo hức, tim đập rộn ràng, nhiều người viết 「설레임」 để chỉ cảm giác ấy, nhưng dạng chuẩn là 「설렘」. Đó là vì dạng cơ bản của động từ này là 「설레다」, nghĩa là háo hức, chứ không phải 「설레이다」. Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc đã xếp từ này vào số những từ chúng ta thường viết sai nhất.

Dạng cơ bản là 「설레다」, nghĩa là háo hức

「설레다」 có nghĩa là lòng không yên, háo hức đến mức tim đập rộn ràng. Bỏ đuôi 「-다」 rồi thêm hậu tố tạo danh từ 「-ㅁ」 thì sẽ thành 「설렘」, nghĩa là niềm háo hức. Cách này giống như 「자다」, nghĩa là ngủ, trở thành 「잠」, nghĩa là giấc ngủ, hay 「꾸다」, nghĩa là mơ, trở thành 「꿈」, nghĩa là giấc mơ.

Khi chia động từ, cũng không thêm âm tiết 「이」. Các cách viết đúng là 「설레는 마음」, nghĩa là tấm lòng háo hức, 「가슴이 설렌다」, nghĩa là lòng rộn ràng, và 「어제 무척 설레었다」, nghĩa là hôm qua tôi đã rất háo hức; còn 「설레이는」, 「설레인다」 và 「설레였다」 đều là những dạng diễn đạt sự háo hức cần sửa lại. Rút gọn 「설레었다」, nghĩa là đã háo hức, thì được 「설렜다」 với cùng nghĩa. Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc cũng cho biết có ý kiến nhận xét rằng vì nhìn thấy dạng sai quá thường xuyên nên người ta lại cảm thấy dạng đúng 「설렘」, nghĩa là niềm háo hức, có vẻ lạ lẫm.

Vì sao người ta muốn thêm âm tiết 「이」?

Trong tiếng Hàn, 「-이-」 thường thêm nghĩa bị động, như trong cặp 「보다」, nghĩa là nhìn, và 「보이다」, nghĩa là được nhìn thấy. Vì thế, người ta dễ cảm thấy 「설레이다」, dạng thêm âm tiết vào từ chỉ sự háo hức, tự nhiên hơn, nhưng lòng háo hức là trạng thái tự dâng lên, chứ không phải do ai tác động, nên không có chỗ để thêm 「이」.

Việc 「설레임」, dạng viết sai của từ chỉ niềm háo hức, thường xuất hiện trong lời bài hát và thơ cũng góp phần tạo nên thói quen này. Đó là vì thêm 「이」 sẽ khiến âm thanh dài thêm một nhịp, làm nhịp điệu nghe mềm mại hơn. Hai cách diễn đạt cũng hay bị viết sai vì lý do tương tự là 「날이 개이다」, nghĩa là trời quang, và 「길을 헤매이다」, nghĩa là đi lạc đường. Các dạng chuẩn là 「개다」, nghĩa là quang đãng, và 「헤매다」, nghĩa là đi lang thang, lạc lối; dạng danh từ tương ứng cũng là 「갬」, nghĩa là sự quang đãng, và 「헤맴」, nghĩa là sự lang thang, lạc lối.

Ở Triều Tiên, đây lại là cách viết đúng

Điều bất ngờ là theo giải thích của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc, ngôn ngữ chuẩn của Triều Tiên công nhận 「설레이다」, nghĩa là háo hức. Như vậy, với cùng một từ, tiêu chuẩn ở Hàn Quốc và Triều Tiên lại khác nhau. Theo quy định về ngôn ngữ chuẩn của Hàn Quốc, hiện nay chỉ 「설레다」, nghĩa là háo hức, mới là dạng chuẩn.

Tuy nhiên, đôi khi xóa hết 「이」 lại thành sai. 「에이다」 trong 「살이 에이는 듯한 추위」, nghĩa là cái lạnh như cắt da cắt thịt, là cách dùng đúng vì đây là động từ bị động của 「에다」, nghĩa là cắt, cứa. Khi phân vân, bạn có thể nhớ lại dạng cơ bản, bỏ 「-다」 rồi thử thêm 「-ㅁ」. 「설레다」, nghĩa là háo hức, sẽ thành 「설렘」, nghĩa là niềm háo hức; 「헤매다」, nghĩa là lang thang, lạc lối, sẽ thành 「헤맴」, nghĩa là sự lang thang, lạc lối. Hãy thử viết 「설레는 하루」, nghĩa là một ngày đầy háo hức, trong tin nhắn hay trên thiệp; dù ban đầu thấy lạ, bạn sẽ nhanh chóng quen thôi.

Vì dạng cơ bản là 「설레다」, nghĩa là háo hức, nên danh từ là 「설렘」, nghĩa là niềm háo hức. 「개다」, nghĩa là quang đãng, và 「헤매다」, nghĩa là lang thang, lạc lối, cũng được viết không có 「이」.

Ghi chú và tài liệu tham khảo · Mục “Giải đáp thắc mắc” trên Bản tin Quốc ngữ mới của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc. Theo phần giải đáp trong số tháng 11 năm 2001: 「설레이다」 là dạng sai của 「설레다」, nghĩa là háo hức; 「개이다」, nghĩa là trời quang, cũng không phải dạng chuẩn; dạng bị động 「에이다」, nghĩa là bị cắt, cứa, được chấp nhận; ngôn ngữ chuẩn của Triều Tiên công nhận 「설레이다」, nghĩa là háo hức. Dạng 「헤매다」, nghĩa là lang thang, lạc lối, căn cứ theo Đại từ điển Quốc ngữ chuẩn.

Tiêu chuẩn biên soạnBáo lỗi

Câu đố nhanh

Cách viết nào dưới đây đúng với ngôn ngữ chuẩn của Hàn Quốc?

Chỉ được lưu trong trình duyệt này.

Cùng chủ đề · Ngôn ngữ

  1. 11.06Ngôn ngữCục tẩy xóa nét bút chì bằng cách nào?lượt xem 41 · 3 phút
  2. 11.04Ngôn ngữ「금새」không phải lỗi chính tả mà là từ chỉ giá hàng trong tiếng Hànlượt xem 101 · 3 phút
  3. 11.03Ngôn ngữKhác biệt giữa 「가든지 말든지」 và 「얼마나 춥던지」lượt xem 54 · 3 phút