Số 174Đời sống3 phútlượt xem 153
Xuất bản bởi Thư viện GK · Nhà phụ
Vì sao túi sưởi lắc lại tự nóng lên?
Vai trò của bột sắt, muối và than, lý do túi cứng lại sau khi dùng hết, và hiện tượng bỏng nhiệt độ thấp dù chỉ thấy ấm
Túi sưởi bỏ túi và lắc nóng lên nhờ phản ứng gỉ của bột sắt bên trong. Khi sắt gặp oxy trong không khí và bị gỉ, nhiệt được tỏa ra, và túi sưởi là vật dụng được cố ý làm cho quá trình gỉ này diễn ra thật nhanh.
Khi sắt bị gỉ, nhiệt được tỏa ra
Thật ra, khi đinh hay cửa sắt bị gỉ, chúng cũng tỏa nhiệt. Chỉ vì quá trình gỉ diễn ra rất chậm trong nhiều tháng, nhiều năm nên chúng ta hoàn toàn không cảm nhận được hơi ấm mà thôi.
Theo thí nghiệm mở túi sưởi để kiểm tra của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc, bên trong túi sưởi dạng bột có bột sắt rất mịn cùng với than (than hoạt tính), vermiculite, mùn cưa, muối và nước. Bột càng mịn thì diện tích tiếp xúc với không khí càng lớn, nước muối hỗ trợ phản ứng gỉ, còn than giữ không khí để cung cấp oxy ở bên cạnh bột sắt. Nhờ vậy, quá trình gỉ vốn mất nhiều năm diễn ra chỉ trong vài giờ, tỏa ra lượng nhiệt đủ để làm ấm tay.
Lắc túi là để đưa không khí vào
Túi sưởi được đựng trong bao bì ngoài kín khí, và phản ứng bắt đầu ngay từ lúc xé bao bì. Túi vải không dệt bên trong được thiết kế để không khí ra vào từng chút một. Lắc túi là để làm tơi phần bột vón cục, giúp không khí tiếp xúc đều, nên không cần chà xát mạnh. Cơ quan Người tiêu dùng cũng hướng dẫn rằng chà xát quá mạnh có thể làm rách vải không dệt và khiến chất bên trong rò rỉ ra ngoài.
Việc túi sưởi đã dùng hết trở nên cứng lại cũng là dấu hiệu cho thấy bột sắt đã biến thành gỉ. Sắt một khi đã bị gỉ thì không thể tiếp tục tỏa nhiệt, nên túi sưởi đã nguội hẳn sẽ không ấm lên dù có lắc. Túi sưởi dạng lỏng dùng bằng cách bẻ miếng bấm bên trong hoạt động theo nguyên lý khác. Vì dung dịch natri axetat tỏa nhiệt khi đông đặc, nên có thể dùng lại bằng cách làm nóng trong nước sôi để nó tan ra.
Dù chỉ ấm, tiếp xúc lâu vẫn gây bỏng
Túi sưởi tạo cảm giác ấm hơn là nóng, nên chúng ta dễ chủ quan. Nhưng theo Cơ quan Người tiêu dùng, nhiệt độ có thể lên tới 70 độ và duy trì ở mức 40~70 độ trong thời gian dài, thậm chí có thể tỏa nhiệt hơn 10 giờ. Bỏng xảy ra khi tiếp xúc từ hàng chục phút trở lên với mức nhiệt mà chúng ta không cảm thấy nóng được gọi là bỏng nhiệt độ thấp.
Trong số 226 vụ tai nạn liên quan đến túi sưởi được báo cáo cho Cơ quan Người tiêu dùng từ năm 2015 đến tháng 6 năm 2018, có 197 vụ là bỏng; trong 128 vụ xác định được mức độ, bỏng độ 2 và độ 3 chiếm 92.2%. Cũng có trường hợp bị bỏng độ 2 sau khi dán túi sưởi lên áo thun cotton rồi ra ngoài khoảng một giờ. Tốt nhất là không dán trực tiếp lên da trần, không dùng khi ngủ hoặc dùng cùng đệm điện.
Túi sưởi ấm lên nhờ nhiệt tỏa ra khi bột sắt bị gỉ chỉ trong vài giờ. Dù chỉ thấy ấm, cũng không nên để túi tiếp xúc lâu ở một chỗ.
Ghi chú và tài liệu tham khảo · Cảnh báo an toàn cho người tiêu dùng của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc «Cẩn thận bỏng nhiệt độ thấp khi sử dụng túi sưởi». Dựa trên thông báo công bố ngày 2018-12-05 (phân tích 226 trường hợp gây hại trong giai đoạn 2015~2018.6). Phần nguyên lý dựa theo video thí nghiệm của Cơ quan Người tiêu dùng Hàn Quốc trên kênh Truyền hình An toàn của Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc. Nhiệt độ và thời gian duy trì nhiệt khác nhau tùy sản phẩm.
Câu đố nhanh