Lỗ nhỏ trên cửa sổ máy bay để làm gì?

Cửa sổ máy bay chở khách thường gồm ba tấm trong suốt làm bằng nhựa như acrylic. Tấm trong cùng, chỗ tay bạn chạm vào được, giống một lớp che mỏng để chống trầy xước và dấu vân tay. Phía sau là tấm giữa và tấm ngoài. Hai tấm này mới là thứ thực sự chịu lực trên bầu trời.

Lỗ nằm ở tấm giữa. Vì giữa tấm trong cùng và tấm giữa có một khoảng hở nhỏ, nên hành khách nhìn vào sẽ tưởng như cửa sổ bị thủng một lỗ.

Càng lên cao, không khí bên ngoài càng loãng, nhưng trong khoang vẫn được giữ áp suất cao để mọi người dễ thở. Vì vậy khi bay, cửa sổ chịu một lực đẩy từ trong ra ngoài.

Khi không khí trong khoang đi ra vào qua lỗ ở tấm giữa, áp suất trong khe giữa tấm giữa và tấm ngoài sẽ bằng với trong khoang. Khi đó, chênh lệch áp suất do một mình tấm ngoài cùng gánh. Giám đốc công nghệ của hãng sản xuất cửa sổ GKN Aerospace cũng giải thích mục đích của lỗ này như vậy. Tấm giữa cũng đủ chắc để tự chịu được lực đó, nên lỡ tấm ngoài có vỡ thì nó sẽ thay thế. Lúc ấy một ít không khí sẽ rò qua lỗ, nhưng theo giải thích thì chỉ ở mức hệ thống điều áp trong khoang xử lý dễ dàng.

Lỗ này cũng là đường thoát cho hơi ẩm bị kẹt giữa các tấm. Một kỹ sư của Boeing giải thích rằng nhờ vậy mà phần lớn thời gian không bị mờ hơi nước hay đóng băng. Dù vậy, không khí bên ngoài ở độ cao bay bằng có thể xuống dưới âm 50 độ C, nên trên các chuyến bay dài đôi khi quanh lỗ nở ra một hoa văn băng giá nhỏ. Đó là hơi nước trong không khí khoang đông lại khi chạm vào cửa sổ lạnh.

Cửa sổ tròn chứ không vuông cũng là vì áp suất. Góc nhọn khiến lực dồn vào một điểm, còn hình tròn giúp lực tản đều. Năm 1954, sau khi các máy bay chở khách Comet của Anh lần lượt vỡ tung trên không, cuộc điều tra cho rằng nguyên nhân là các vết nứt do mỏi kim loại bắt đầu gần góc một ô khoét trên thân máy bay.