Vì sao nho trong lò vi sóng lại tóe lửa

Lò vi sóng làm nóng nước trong thức ăn bằng sóng điện từ dao động khoảng 2,45 tỷ lần mỗi giây. Trong không khí, mỗi bước sóng dài khoảng 12 cm, dài hơn quả nho rất nhiều.

Nhưng khi đi vào nước, sóng chậm lại rất nhiều và bước sóng cũng co lại chỉ còn hơn 1 cm một chút. Quả nho gần như toàn là nước lại có kích thước khớp với độ dài này, nên sóng cứ quẩn quanh bên trong quả nho, không thoát ra được và tích tụ dần.

Năm 2019, nhóm nghiên cứu của Đại học Trent ở Canada đã xác nhận hiện tượng này bằng thí nghiệm và tính toán, rồi công bố trên tạp chí khoa học quốc tế PNAS. Một quả nho đứng riêng thì không có gì đặc biệt, nhưng khi hai quả dính vào nhau, năng lượng mà mỗi quả giữ lại sẽ dồn cùng lúc vào điểm nhỏ nơi chúng chạm nhau.

Điểm đó nóng lên trong chớp mắt, và các chất trong nho như natri và kali tách ra thành những hạt mang điện. Những hạt này biến cả không khí xung quanh thành plasma phát sáng, vì thế ta thấy tia lửa màu cam và tím.

Trước đây, nhiều người giải thích rằng lớp vỏ mỏng nối hai nửa quả nho hoạt động như một sợi dây điện và tạo ra tia lửa. Nhưng nhóm nghiên cứu cho thấy chỉ cần đặt hai quả nho nguyên vẹn sát nhau, không có vỏ nối, cũng đủ để tóe lửa.

Điều tương tự cũng xảy ra với những hạt thạch ngậm nước. Vậy thứ tạo ra tia lửa không hẳn là bản thân loại quả nho, mà là hình dạng: hai khối nước tròn có kích thước tương tự chạm vào nhau.

Plasma rất nóng nên có thể làm cháy xém hoặc hỏng thành bên trong lò vi sóng. Ngay cả nhóm nghiên cứu cũng dùng lò vi sóng và thiết bị đã được cải tạo cho thí nghiệm, và chỉ quan sát trong thời gian ngắn.

Ở nhà, khi hâm nóng nhiều quả nhỏ và tròn như nho hay cà chua bi đặt sát nhau, đôi khi cũng có thể xuất hiện tia lửa tương tự. Nếu cần hâm, hãy đặt chúng cách xa nhau và hâm từng đợt ngắn, như vậy an toàn hơn nhiều.