Sao băng có thật sự là sao rơi xuống không?

Những hạt tạo nên sao băng phần lớn chỉ có kích thước bằng hạt cát hoặc nhỏ hơn. Khi những hạt nhỏ này va vào khí quyển với tốc độ hàng chục km mỗi giây, có lúc vượt quá 70 km mỗi giây, không khí phía trước bị nén lại và nóng lên trong chớp mắt. Hạt bụi bốc hơi và cả không khí xung quanh cũng phát sáng; hiện tượng này diễn ra ở độ cao khoảng 80–120 km so với mặt đất. Đó là độ cao gấp khoảng mười lần độ cao bay của máy bay chở khách.

Một hiểu lầm thường gặp là cho rằng sao băng sẽ rơi xuống một nơi nào đó trên mặt đất. Phần lớn chúng cháy hết trên bầu trời trong chưa đầy 1 giây. Trong những trường hợp hiếm hoi, nếu một khối lớn còn sót lại đến cuối và chạm đất, mảnh đó được gọi là thiên thạch.

Khi đi qua gần Mặt Trời, sao chổi để lại trên đường đi những hạt bụi thoát ra khi tan chảy. Nếu Trái Đất đi qua dải bụi này vào khoảng cùng một thời điểm mỗi năm, ta sẽ thấy nhiều sao băng hơn thường ngày; hiện tượng đó được gọi là mưa sao băng. Mưa sao băng Orionid xuất hiện vào cuối tháng 10 được tạo nên từ bụi do sao chổi Halley để lại. Sao chổi Halley quay trở lại sau mỗi 76 năm đã không còn xuất hiện để chúng ta quan sát kể từ năm 1986, nhưng có thể nói rằng ta vẫn được thấy những mảnh vụn của nó hằng năm.

Tuy vậy, sao băng không trút xuống nhiều như tên gọi “mưa” gợi ra. Với mưa sao băng Orionid, ngay cả ở nơi rất tối, thông thường cũng chỉ thấy khoảng hai mươi vệt mỗi giờ, còn trong thành phố có nhiều ánh đèn, thấy được vài vệt thôi cũng khó.

Ngắm sao băng bằng mắt thường sẽ tốt hơn dùng kính thiên văn. Vì không biết sao băng sẽ xuất hiện ở đâu trên bầu trời, điều quan trọng là quan sát một vùng rộng thay vì phóng to một chỗ. Ở nơi có ít đèn đường, hãy nằm xuống hoặc tựa lưng vào ghế để nhìn bao quát bầu trời, tắt màn hình điện thoại và đợi khoảng 20 phút; mắt sẽ quen với bóng tối và bạn có thể thấy cả những vệt sao băng mờ nhạt.

Sau nửa đêm, càng gần sáng thường càng thấy nhiều sao băng hơn. Đó là vì vào gần sáng, phía Trái Đất nơi bạn đang đứng hướng về phía trước theo chiều chuyển động của Trái Đất trên quỹ đạo, nên đón bụi trực diện, giống như kính chắn gió phía trước của một chiếc xe đang chạy hứng nhiều giọt mưa hơn.